Những câu chuyện đức phật

[Jack_younghero]

Lời dạy của Đức Phật rất ý nghĩa nhưng khó hiểu. Vì vậy khi Đức Phật tại thể, Ngài thường dùng những mẩu chuyện để giúp người hiểu hơn về lời dạy của Ngài. Mười mẩu chuyện sau đây sẽ giúp chúng ta hiểu hơn về lời dạy của Ngài.

Câu chuyện : Công viên những con hươu hoang dại
​Lời dạy : Chúng ta không sát sinh

Thời xưa, có một khu rừng đẹp. Nhiều con hươu đến sinh sống tại đây. Một ngày kia, Nhà vua dẫn theo những người hầu đến đó để săn thú rừng. Nhà vua bắn cung tên và trúng phải một con hươu mẹ. Hươu mẹ bỏ chạy trong đau đớn. Sau đó, Nhà vua, tìm thấy hươu mẹ ẩn nấp trong bụi cây với hươu con bên cạnh. Cho dù, hươu mẹ bị chảy máu và nước mắt đầm đìa, nhưng hươu mẹ vẫn cho hươu con bú. Không bao lâu, hươu mẹ chết.
Nhà vua cảm thấy hối hận, Nhà vua bế hươu con lên và nói với nó “ Ta sẽ chăm sóc cho ngươi”. Ngay sau đó, Nhà vua bẻ gãy cung tên làm đôi. Nhà vua nói “ ta sẽ không bao giờ làm bị thương ai lần nữa”.
Để nhớ đến ngày đó, Nhà vua đặt tên cho khu rừng là Công viên của những con hươu hoang dại.
Lời dạy : Giống như loài người, con vật cũng cảm thấy sợ hãi. Chúng ta không nên giết hại con vật. Điều đó không tốt và thật ích kỷ.

[Jack_younghero]

Câu chuyện : Mặt trăng đang nhìn chúng ta
Lời dạy : Chúng ta không đuợc ăn cắp

Ngày kia, có một gia đình rất nghèo. Họ thường đi đến vườn nhà hàng xóm để ăn trộm hoa quả,Một đêm nọ, người cha dẫn theo đứa con trai nhỏ đi vào vườn nhà hàng xóm để ăn trộm it cà rốt. Trong khi người cha đang nhổ vài củ cà rốt, cậu con trai đứng bên cạnh ông ấy. Đột nhiên, người con trai thì thầm, “ Cha ơi, có ai đang nhìn chúng ta”. Người cha trở nên sợ hãi. Ông ấy nhìn quanh nhưng không thấy ai. “ Ở đâu, Ai đã nhìn vậy ?” Ông ấy hỏi người con.Người con trai chỉ vào bầu trời,” Đó, Thưa cha, mặt trăng đã nhìn thấy chúng ta.”Người cha đã sửng sốt khi nghe con mình nói. Ông ấy đã nghĩ không một người nào có thể nhìn thấy những gì ông đã làm tối nay. Những lời nói của người con trai làm ông xấu hổ.Ông ấy ném những củ cả rốt xuống đất và nắm tay người con trai. Cả hai trở về nhà trong ánh trăng đêm. Sau đó, ông ta không bao giờ ăn cắp vật gì nữa.Lời dạy : Nếu chúng ta ăn cắp, mọi người sẽ biết.

Câu chuyện : Đức Phật và Rahula
Lời dạy : Không nói dối

Rahula là người con trai duy nhất của Đức Phật, đã trở thành tu sĩ. Rahula là người nhỏ tuổi nhất trong các Tăng. Tất cả các tăng đều yêu thương và đã chìu chuộng Rahula quá đỗi. Rahula làm bất cứ điều gì mà Rahula thích. Đôi khi, Rahula nói dối để đùa cợt ai đó.
Một ngày kia, Đức Phật nói với Rahula, “ Hãy mang cho ngài một chậu nước. Ngài muốn rửa sạch đôi chân của ngài.” Ngài đã rửa đôi chân của ngài trong chậu nước và hỏi Radula, “ Liệu con có muốn uống hểt nước này?”.
“Không, nước này đã bị dơ bẩn!” Rahula trả lời.
Đức Phật yêu cầu Rahula bưng chậu nước đem đổ.
Đức Phật nói với Rahula,” Khi nước đã bị dơ bẩn, không một người nào muốn dùng nó. Nó giống như những câu chuyện mà người ta đã bịa đặt, không một người nào quan tâm đến chúng nữa.”
Những giọt nước mắt xấu hổ đã chảy trên má của Rahula. Từ đó, Rahula không bao giờ nói dối điều gì.
Lời dạy : Chúng ta phải luôn luôn nói thật

Câu chuyện : Hươu con thoát chết
Lời dạy : Phải kính trọng thầy, cô giáo


Một con hươu thông thái đã dạy cho tất cả những con hươu con làm thế nào để trốn thoát khỏi những kẻ đi săn thú. Một hươu con trong nhóm học rất ngoan và giỏi. Hươu con không bao giờ làm điều xấu trong lớp. Hươu con luôn cảm ơn thầy giáo của mình sau mỗi giờ học.

Ngày kia, hươu con này đã bị sập bẫy của những kẻ săn thú rừng. Những con hươu khác chạy tán lọa trong hoảng sợ. Chúng chạy về báo cho mẹ của hươu con biết tin. Hươu mẹ khóc khi nghe tin về hươu con của mình bị sập bẫy.
Thầy giáo trấn an hươu mẹ, “ Xin đừng lo lắng, Hươu con là một đứa học rất giỏi, Hươu con sẽ biết cách trở về an toàn.”
Lúc hươu con bị sập bẫy, hươu con đã nhớ đến lời thầy giáo dạy. Hươu con giả vờ chết bằng cách ngưng thở, và nằm yên bất động. Người đi săn thấy vậy, tưởng hươu đã chết thật. Khi người đi săn chuẩn bị làm thịt hươu, Hươu non nhảy lên và bỏ chạy nhanh như gió. Bạn bè của hươu con rất vui khi gặp lại hươu con. Họ cảm ơn người thầy thông thái đã dạy cho họ những bài học có ích.
Lời dạy : Cố gắng học giỏi để nhận phần thưởng.

Câu chuyện : Đức Phật xâu kim
Lời dạy : Giúp đỡ người khác

Anuruddha là một người tu hành rất giỏi, nhưng bị mù hai mắt. Anuruddha không cảm thấy mặc cảm về bản thân mình vì mặc dù bị mù nhưng vẫn tự mình sinh hoạt hàng ngày.
Một ngày kia, Anuruddha cảm thấy áo choàng bị rách. Anuruddha cố gắng vá lại chỗ rách ấy, nhưng rất khó khăn. Anuruddha thậm chí không thể xâu chỉ qua cây kim. Đức Phật đến phòng và xâu kim giúp cho Anuruddha. Anuruddha hỏi " Ai đã xâu kim cho tôi vậy?”
“Đức Phật đã xâu kim giúp con.” Đức Phật đáp trong khi Anuruddha đang vá lại cái áo choàng. Anuruddha cảm thấy hạnh phúc và xúc động rơi nước mắt.
Lời dạy : Luôn giúp đỡ những điều mà người khác cần

Câu chuyện : Một người đàn ông bị què chân
và một người đàn ông bị mù
Lời dạy : Chúng ta hãy giúp đỡ người khác.

Một người đàn ông què chân và một người đàn ông mù hai mắt bị bỏ rơi trong một ngôi nhà. Chẳng may ngôi nhà bị hỏa hoạn. Cả hai đều hoảng sợ. Người bị mù không thể thấy đường để đi. Người bị què không thể tự đi ra khỏi căn nhà.
Họ quyết định giúp đỡ lẫn nhau. Người mù cõng người què trên lưng. Người què chỉ cho người mù đường đi. Cùng với nhau, họ thoát ra khỏi căn nhà bị bốc cháy.
Lời dạy : Nếu chúng ta giúp đỡ lẫn nhau chúng ta sẽ cùng nhau chiến thắng.

[Jack_younghero]

Câu chuyện : Cửa hàng bán cá
Lời dạy : Các con phải làm bạn với người tốt.

Đức Phật và Ananda đang đi khất thực trong một thành phố. Họ đi qua một cửa hàng bán cá. Đức Phật nói,” Ananda, hãy dùng tay sờ vào cuộn dây đang xâu cá kia rồi ngửi tay con xem sao.”

Ananda làm theo và nói, “ Mùi của nó thật là kinh tởm!”Đức Phật nói,” Điều này giống như kết bạn, nếu con làm bạn với người xấu, con sẽ trở nên xấu xa. Nó giống như mùi hôi của sợi dây thừng trong cửa hàng cá.
Tiếp đến, Đức Phật và Ananda đi qua một tiệm bán gia vị. Đức Phật nói, “Ananda, đưa tay sờ vào những gói gia vị rồi ngửi tay con xem.”Ananda làm theo và nói,” Tay của con rất thơm,”Đức Phật nói,” Điều này giống như con kết bạn. Nếu con làm bạn với những người tốt, con sẽ trở thành người tốt. Nó giống như mùi thơm trên tay con khi tiếp xúc từ những gói gia vị vậy.”Lời dạy : Nếu chúng ta kết bạn tốt và chân thành, chúng ta sẽ trở thành người tốt.Nếu chúng ta kết bạn với người lười biếng và xấu tính, chúng ta sẽ trở thành người xấu.

Câu chuyện : Con Cáo và hai con rái cá
Lời dạy : Các con không được ích kỷ

Vợ của cáo muốn ăn một ít cá tươi. Cáo cố tìm cá tươi cho vợ trên khúc sống gần đó. Cáo nhìn thấy hai con rái cá đang giành nhau một con cá to tại bờ sông. Cả hai ai cũng muốn mình được hưởng phần cá tốt nhất. Cáo quan sát hai con rái cá đang giành nhau một lúc. Rồi cáo đi đến và hỏi liệu cáo có thể giúp chúng chia cá được không. Hai con rái cá vui vẻ nhận lời.
Cáo chia cá làm ba phần. Cáo đưa phần đầu cho con rái cá này, còn khúc đuôi đưa cho con rái cá kia. Trong khi hai con rái cá đang suy nghĩ, cáo sẽ chia phần cá ngon nhất như thế nào, cáo đã bỏ chạy với phần cá ngon nhất trên tay. Cả hai con rái cá chỉ biết trách mình vì đã quá trở nên ích kỷ.
Lời dạy : Không được ích kỷ, hãy chia phần cho những người khác.

Câu chuyện : Đầu và đuôi rắn
Lời dạy : Các con không được đánh nhau

Đuôi rắn đã đánh nhau với đầu rắn. Đuôi rắn nói, “ Ngươi đã dẫn ta đi quá lâu rồi. bây giờ đến lượt ta sẽ dẫn ngươi đi.”
Đầu rắn nói,” Ta là chỉ huy, ta có mắt và có miệng.”
Đuôi rắng đáp lại,” Ngươi cần ta để bò, nếu không có ta, ngươi không thể đi đến bất kì nơi đâu.”
Không may đuôi rắn bị mắc kẹt trong cành cây và không thể thoát ra được. Đầu rắn từ chối giúp đỡ và để cho đuôi rắn chỉ huy. Đầu rắn không muốn giúp đỡ đuôi rắn. Đuôi rắn không thể nhìn thấy đường để đi. Rồi rắn rơi vào đám lửa. Rắn bị cháy đến chết.
Lời dạy : Sẽ làm tổn thương cả hai nếu chúng ta tranh cãi nhau.

Câu chuyện : Người đàn bà dọn vệ sinh
Bài học : Các con phải có tâm hồn trong sáng.

Một người đàn bà làm công việc dọn vệ sinh đường phố rất nặng nhọc. Vì vậy áo quần của bà rất dơ bẩn và hôi hám, tất cả mọi người đều xa lánh nếu trông thấy bà. Khi thấy Đức Phật nói chuyện với bà rất vui vẻ, mọi người rất đỗi ngạc nhiên.
Họ hỏi Đức Phật, “Ngài luôn yêu cầu chúng con phải sạch sẽ. Tại sao Ngài lại chuyện trò với người đàn bà hôi hám như vậy?”
Đức Phật trả lời, “Cho dù người đàn bà đó hôi hám, nhưng tâm hồn của bà ta rất trong sáng. Bà ta lễ phép và làm việc rất vất vả để quét dọn sạch sẽ con đường cho người. Một vài người trông rất sạch sẽ và tươm tất nhưng tâm hồn họ chứa đầy ý nghĩ xấu xa!”


Lời dạy : Có một tâm hồn trong sáng là quan trọng hơn nhiều so với mặc áo quần sạch đẹp.

[Jack_younghero]

Giấc mơ của thầy A Nan

Một hôm, Phật ở tại giảng đường nơi thành Xá Vệ của vua Ba Tư Nặc, A Nan đứng hầu, trên mặt lộ vẻ buồn lo. Phật hỏi vì sao ra như vậy, A Nan mới thưa rằng trong một đêm, Tôn giả nằm mộng thấy bảy việc kỳ lạ cổ quái khiến lòng hoang mang lo sợ. Phật liền hỏi:
- Ông nằm mộng thấy bảy việc gì?
- Bạch Thế Tôn: Giấc mộng thứ nhất, con thấy nước ở sông to biển cả, đều bị lửa đốt cháy, ánh lửa đốt lên thấu trời xanh.
Đức Phật nghe nói chỉ mỉm cười nhân hậu và giải thích:
- Này A Nan! Bậc Thánh vốn không nói chuyện mộng mị. Nhưng mộng của ông quả thật kỳ quái. Nước sông ngòi biển cả bị lửa thiêu trọn, đó là tượng trưng cho các tỳ kheo trong tăng đoàn tương lai, ác nghịch mạnh, tâm lành ít ỏi, chấp giữ vào sự cúng dường rồi lại sinh ra gây gổ. Như nước trong lặng mát mẻ lại biến thành biển lửa. Giấc mộng thứ hai của ông ra sao?
- Bạch Thế Tôn: Con thấy mặt trời sắp lặn, thế giới Ta Bà tối đen, trên bầu trời không có lấy một ngôi sao.
Đức Phật đã 80 tuổi, lúc ấy rất cảm khái, giải thích:
- Này A Nan! Không bao lâu ta sẽ vào Niết Bàn, các đại đệ tử cũng Niết Bàn, điều ấy biểu thị rằng con mắt của nhân thiên sắp tiêu diệt. Còn giấc mộng thứ ba?
- Bạch Thế Tôn: Con thấy các vị tỳ kheo không theo lời Phật dạy mà cũng đắp ca sa, chúng xuất gia rớt dưới hầm, còn hàng tại gia thì đi trên cầu.
Phật thốt nhiên thở dài nói:
- A Nan! Điếu ấy ám chỉ tỳ kheo đời sau, mở đại hội giảng kinh chỉ nói ngoài miệng, chẳng phụng hành, lại tật đố hại nhau, không sợ quả, rốt cuộc bị đoạ lạc, hàng cư sĩ thừa cơ lên toà cao, khinh chê tam bảo, họ xâm chiếm chùa chiền, phỉ báng tỳ kheo, huỷ hoại tháp miếu. Còn điềm mộng thứ tư?
- Bạch Thế Tôn! Con thấy tỳ kheo pháp y không đủ, bị mắc kẹt trong đám gai.
Phật lại cảm xúc nói:
- A Nan! Điều ấy nói rằng các tỳ kheo sau này, bỏ pháp y không mặc, xả giới luật ưa thế tục, nuôi nấng vợ con, đó thật là bất hạnh cho Phật Pháp! Mộng thứ năm ra sao?
- Bạch Thế Tôn! Con thấy trong rừng rậm um tùm, có rất nhiều heo rừng đào bới gốc rễ các đại thọ chiên đàn.
Phật lộ vẻ lo buồn nói:
- Ôi! Điều ấy nói lên các tỳ kheo sau này chỉ tính toán sinh kế, buôn bán Như Lai, tụng kinh làm nghề nuôi thân. Mộng thứ sáu?
- Bạch Thế Tôn! Con thấy voi lớn bỏ rơi voi con, sư tử là chúa loài thú chết, hoa thơm rơi trên đầu, cầm thú kinh sợ bỏ chạy, chẳng bao lâu trong thân sư tử sinh trùng bọ, trở lại cắn rỉa thịt sư tử.
Phật chỉ còn biết lắc đầu, nói:
- Voi lớn bỏ voi con, đó là báo hiệu các vị trưởng lão đời sau tự lo lợi riêng, không nâng đỡ lớp thanh niên hậu bối! Trùng trong thân sư tử ăn thịt sư tử, đó là ám chỉ không phải ngoại đạo phá hoại Phật Pháp, mà chính là hàng đệ tử xuất gia tại gia tự phá hoại giáo pháp của ta. Còn giấc mộng thứ bảy của ông ra sao?
- Con thấy đầu con cao ngang đỉnh núi Tu Di.
Phật trầm ngâm hồi lâu mới nói:
- A Nan! Sau ba tháng nữa ta sẽ nhập Niết Bàn, các tỳ kheo, tỳ kheo ni, trời người người dân chúng đều nhờ ông kết tập kinh điển.
Bảy điều mộng của A Nan, qua sự giải thích của đức Phật, đã dự đoán sự suy đồi của Phật giáo về sau, và sự đổi thay thời đại.
“Như trùng trong thân sư tử, lại ăn thịt sư tử, đó là điều chê cười hàng tăng tục hiện nay. Chỉ thị ấy đối với chúng ta là một sự đau đớn khốc liệt thấu xương.”
Chúng ta có thể phỏng đoán, vào những năm đức Phật về già, vì các điềm mộng của A Nan mà giải nói một cách cảm khái như vậy, tâm tình thật trầm trọng. Hổ thẹn cho chúng ta sinh nhằm thời mạt pháp, phải làm thế nào cho đức Thế Tôn hoan hỷ, để cho lời dự đoán kia không thành sự thật.
(Trích "10 đại đệ tử Phật")

[Jack_younghero]

Tám điều đáng quý của chánh pháp

Có một hôm nọ đứng nói chuyện với ngư dân ven biển, đại đức Ananda hỏi các ngư dân này nghĩ gì về biển cả. Một người đàn ông cao lớn, nước da xạm nắng, dáng người rất đẹp, nói với thầy:
- Biển có những đặc tính rất lớn và tôi ưa biển vì những đặc tính ấy. Đặc tính thứ nhất là biển có những bãi cát thoai thoải đưa ta đi từ từ xuống nước, khiến cho việc thả thuyền và kéo lưới trở nên rất dễ dàng. Đặc điểm thứ hai là biên luôn luôn ở tại chỗ, biển không bao giờ dời chỗ. Mình muốn ra biển thì mình biết hướng nào mà tìm đi. Đặc điểm thứ ba là biển không chấp nhận thây chết. Khi có thây chết, biển luôn luôn đẩy nó lên bãi. Đặc điểm thứ tư là biển chấp nhận nước của tất cả các dòng sông, dù đó là sông Ganga, sông Yamuna, sông Aciravati, sông Sarabhu hay sông Mahi. Sông nào ra tới biển thì cũng bỏ tên riêng của mình để mang tên biển cả. Đặc điểm thứ năm là tuy ngày đêm muôn sông liên tiếp đổ nước về biển, biển cũng không vì vậy mà có khi vơi khi đầy. Đặc điểm thứ sáu là nước biển ở đâu cũng mặn. Đặc điểm thứ bảy là trong lòng biển có biết bao nhiêu thứ san hô, xà cừ và ngọc quý. Đặc điểm thứ tám là biển làm chỗ dung thân cho hàng triệu loài sinh vật, trong đó có những loài rất lớn dài hàng trăm do tuần, và những loài nhỏ bé như cây kim hoặc hạt bụi. Thưa các thầy, tôi chỉ nói có chừng đó, các thầy cũng thấy tôi yêu biển đến chừng nào.
Ananda nhìn kỹ bác ngư dân. Bác này làm nghề chài lưới mà nói năng như là một thi sĩ. Thầy hướng về phía Bụt:
- Thế tôn, bác ngư dân này ca tụng biển rất hay. Thế tôn, bác ngư dân yêu biển thế nào thì con cũng yêu đạo pháp giác ngộ như thế. Con thấy đạo pháp của Thế tôn có rất nhiều đặc tính tuyệt vời. Đạo pháp này cũng bao la như biển cả. Mong Thế tôn dạy cho chúng con.
Bụt mỉm cười, đưa tay chỉ ghềnh đá:
- Chúng ta hãy tới ngồi trên những tảng đá kia. Tôi sẽ nói cho các vị nghe về những đặc tính của đạo pháp giác ngộ.
Mọi người theo Bụt leo lên ngồi trên ghềnh đá. Các bác ngư dân cũng được mời theo. Khi mọi người đã an toạ quanh Bụt, Bụt cất tiếng:
- Này quý vị, bác ngư dân vừa nói tới tám điều đáng yêu của biển. Tôi cũng sẽ nói tới tám điều đáng yêu của chánh pháp.
- Thứ nhất, nếu biển có những bờ cát thoai thoải có thể đưa ta đi từ từ xuống nước, khiến cho việc thả thuyền và kéo lưới trở nên dễ dàng, thì chánh pháp cũng vậy. Trong đạo pháp này, mọi người có thể đi từ dễ tới khó, từ thấp tới cao, từ cạn tới sâu. Chánh pháp mở rộng cho tất cả mọi người thuộc đủ loại căn tính: ai cũng có thể đi vào chánh pháp được cả. Dù là em bé, người già, người trí thức, kẻ thiếu học…tất cả đều tìm thấy pháp môn tu học thích hợp với mình trong đạo pháp này.
- Thứ hai, nếu biển luôn luôn ở tại chỗ mà không dời đi nơi khác, không cuốn phăng đi xóm làng và thành thị thì chánh pháp cũng thế. Những nguyên tắc của chánh pháp luôn luôn không thay đổi, và giới luật của người thọ trì chánh pháp đã được quy định rõ ràng. Ở đâu có sự học hỏi và thực hành đúng theo những nguyên tắc ấy và những giới luật, ấy là ở đó có chánh pháp, không thể nào sai chạy được.
- Thứ ba, nếu biển không bao giờ dung túng một thây chết trong lòng nó thì chánh pháp cũng vậy. Chánh pháp không dung túng được vô minh, biếng lười và hành động phạm giới. Một người không tu trong một đại chúng có tu không thể nào cư trú lâu dài được. Người đó sớm muộn gì cũng phải bị đẩy ra khỏi đoàn thể và giáo pháp.
- Thứ tư, nếu biển chấp nhận nước của tất cả các dòng sông không phân biệt kỳ thị thì chánh pháp cũng thế. Từ giai cấp nào trong bốn giai cấp xã hội, người ta cũng được đón tiếp một cách bình đẳng trong đạo pháp này. Cũng như khi nước các dòng sông chảy ra biển, chúng bỏ lại sau lưng mình tên của dòng sông và bắt đầu lấy tên biển cả, những người đi vào trong đạo pháp của tôi không còn mang theo giai cấp, dòng dõi và địa vị xã hội của họ: tất cả đều được gọi chung là người khất sĩ.
- Thứ năm, nếu biển không vơi đi và cũng không đầy thêm dù đêm ngày muôn sông vẫn tiếp tục chảy về, thì chánh pháp cũng vậy. Chánh pháp là chánh pháp, không phải vì có nhiều người đi theo mà mới là chánh pháp, không phải là vì ít người đi theo mà đạo pháp không phải là chánh pháp. Sự thịnh suy không đánh giá được chân lý của đạo pháp này.
- Thứ sáu, nếu nước biển ở đâu cũng chỉ có một vị là vị mặn, thì chánh pháp cũng thế. Dù giáo pháp được trình bày thành nhiều cách, dù có hàng ngàn hàng vạn pháp môn, thì chánh pháp cũng chỉ có một vị, đó là vị giải thoát. Không có công năng giải thoát thì đó không phải là chánh pháp.
- Thứ bảy, nếu trong lòng biển có vô số các loại san hô, xà cừ và ngọc quý thì chánh pháp cũng thế. Trong đạo pháp ta có nhiều pháp môn vi diệu và quý báu như tứ diệu đế, tứ chánh cần, tứ như ý túc, ngũ căn, ngũ lục, thất bồ đề và bát chánh đạo.
- Thứ tám, nếu biển là chỗ dung thân thoải mái cho hàng triệu loài sinh vật trong đó có những loài vật nhỏ như hạt cát và dài lớn đến hàng trăm do tuần, thì chánh pháp cũng thế. Trong đạo pháp ta, một em bé hay một người ít học vẫn có thể có cơ hội để tu học thoải mái. Trong đạo pháp ta, những bậc đại nhân có kích thước lớn như những vị bồ tát có thể có cơ hội tu học và hoằng hoá trong một môi trường thênh thang. Trong đạo pháp ta cũng có vô số các vị đã chứng đạt quả vị Nhập lưu, Nhất hoàn, Bất hoàn và A la hán.
- Này quý vị, biển cả là một nguồn cảm hứng, là một kho tàng vô tận. Chánh pháp cũng thế. Chánh pháp là một nguồn cảm hứng, là một kho tàng vô tận.
Đại đức Ananda chắp tay nhìn Bụt:
- Thế tôn, người là một vị đạo sư, nhưng người cũng là một thi sĩ.
(Trích "Đường xưa mây trắng",thầy Thích Nhất Hạnh)

[Jack_younghero]

Hạt giống chúng tôi là niềm tin

Một lần đang đi khất thực ngang qua cánh đồng ở làng Ekanala, Phật và các vị khất sĩ bị một nông dân chặn đường. Nông dân này tên là Bharadvaja. Ông là một nhà triệu phú. Ông có hàng ngàn mẫu ruộng. Đây là mùa cày ruộng, ông đang đốc thúc dân cày đi cày. Có hàng trăm người đang cày ruộng cho ông trong ngày hôm đó. Chận đường Phật và các vị khất sĩ, ông nói:
- Chúng tôi là nông dân, chúng tôi phải cày sâu cuốc bẫm, gieo trồng, bỏ phân, chăm bón và gặt hái mới có được gạo ăn. Còn các vị không làm gì cả, không sản xuất gì hết mà các vị cũng ăn. Các vị không có lợi ích gì cho đời cả. Các vị không cày, không cuốc, không gieo trồng, không bỏ phân, không chăm bón, không gặt hái…
Phật bảo Bharadvaja:
- Có chứ, chúng tôi cũng có cày, cuốc, gieo trồng, bỏ phân, chăm bón và gặt hái.
- Cày của quý vị đâu, cuốc của quý vị đâu, bò của các vị đâu, hạt giống của các vị đâu? Các vị chăm bón cái gì, săn sóc cái gì, gặt hái cái gì?
Phật nói:
- Hạt giống chúng tôi là niềm tin. Đất của chúng tôi là chân tâm. Cày của chúng tôi là chánh niệm. Bò của chúng tôi là sự tinh tiến. Mùa màng của chúng tôi là sự hiểu biết và thương yêu. Điền chủ! Nếu không có niềm tin, sự hiểu biết và lòng thương yêu thì cuộc đời sẽ khô cằn và đau khổ lắm. Chúng tôi cũng gieo trồng và cũng gặt hái như điền chủ.
Vị chủ ruộng rất thích thú được nghe lời Phật nói. Ông truyền gia nhân đem thức ăn trưa dành cho ông ta tới để cúng dường Phật. Thức ăn là cơm gạo thơm nấu với sữa. Phật từ chối.
Người nói:
- Tôi thuyết pháp không phải với mục đích là được cúng dường. Các vị khất sĩ không đánh đổi giáo pháp với phẩm vật cúng dường. Nếu điền chủ muốn cúng dường, xin để đến hôm khác.
(Trích "Đường xưa mây trắng", thày Thích Nhất Hạnh)
Con hãy học hạnh của Đất
Phật dạy Rahula về đạo lý giải thoát:
- Này Rahula, con hãy học theo hạnh của đất. Dù người ta đổ và rải lên đất những thứ tinh sạch và đẹp đẽ như hoa, nước thơm và sữa thơm, hoặc người ta đổ lên đất những thứ dơ dáy hôi hám như phân, nước tiểu và máu mủ, hoặc người ta khạc nhổ xuống đất thì đất cũng tiếp nhận tất cả những thứ ấy một cách thản nhiên, không vui vẻ mừng rỡ mà cũng không chán ghét tủi nhục. Cũng như thế, khi những cảm thọ khoái lạc hoặc buồn khổ phát sinh, con đừng để cho chúng làm nhiễu loạn tâm con và chiếm cứ lòng con.
- Con hãy học theo hạnh của nước. Khi người ta giặt rửa những thứ dơ bẩn trong nước, nước cũng không vì thế mà cảm thấy tủi nhục, buồn khổ và chán chường. Con lại nên học hạnh của lửa. Lửa đốt cháy mọi thứ, kể cả những thứ dơ bẩn, vậy mà lửa cũng không vì thế mà cảm thấy tủi nhục, buồn khổ và chán chường. Con lại cũng nên học hạnh của không khí. Không khí thổi đi các thứ mùi, mà vẫn không cảm thấy tủi nhục, buồn khổ và chán chường.
- Rahula, con hãy tu tập lòng Từ để đối trị giận hờn. Lòng Từ là lòng thương yêu được thực hiện bằng cách đem lại niềm vui cho kẻ khác. Từ là thứ tình thương không có điều kiện và không chờ đợi sự đền trả. Con hãy tu tập lòng Bi để đối trị tàn ác. Lòng Bi là lòng thương yêu được thực hiện bằng cách làm vơi đi sự khổ đau nơi người khác. Bi cũng là thứ tình thương không có điều kiện và cũng không chờ đợi sự đền trả. Con lại phải tu tập lòng Hỷ để đối trị ganh ghét. Lòng Hỷ là lòng vui phát sinh từ khả năng vui theo cái vui của người khác và niềm ước ao làm sao cho kẻ khác được an vui, mong cho kẻ khác được thành công và hạnh phúc. Con lại nên tu tập lòng Xả để đối trị kỳ thị và vướng mắc. Lòng Xả là tâm niệm thanh thoát và cởi mở đạt được do sự nhận thức về tính cách tương quan bình đẳng giữa mọi loài; cái này như thế này vì cái kia như thế kia, mình và người không phải là hai thực thể riêng biệt, không nên ghét bỏ cái này để đi nắm bắt một cái khác.
- Rahula, Từ, Bi, Hỷ và Xả là bốn tâm tư lớn, rộng rãi không có bờ bến và cũng đẹp đẽ không cùng. Đó gọi là Tứ Vô Lượng Tâm. Tu tập theo phép này thì mình trở nên một nguồn suối mat đem lại sinh lực và niềm vui cho tất cả vũ trụ.
- Rahula, con lại phải quán chiếu về vô thường để phá trừ ảo tưởng về cái “ta”. Con phải quán chiếu về tính sinh diệt và thành hoại của thân thể để hiểu sâu về sống chết và để thoát ly tham dục. Và nhất là con phải tập quán niệm hơi thở. Quán niệm hơi thở sẽ đem lại nhiều thành quả lợi lạc lớn.
(Trích "Đường xưa mây trắng", Thày Thích Nhất Hạnh)
Tám điều giác ngộ của bậc đại nhân
Một hôm đang ngồi ở vườn Bhesakala ở Sumsumaragiri, Phật bảo các vị khất sĩ:
- Này các vị, tôi muốn nói để các vị nghe về tám điều giác ngộ của các bậc đại nhân. Tám điều này đã từng được đại đức Anurudha chiêm nghiệm và nói tới, hồi tôi gặp đại đức tại Vườn Tre xứ Ceti, nơi đại đức ẩn cư. Đây là tám điều mà những bậc giác ngộ có thể đem ra dạy dỗ và giáo hoá để đưa người từ cõi mê lầm đến bờ giải thoát.
- Điều thứ nhất là giác ngộ rằng vạn pháp là vô thường và vô ngã. Quán sát về tính vô thường và vô ngã của vạn pháp thì tránh được khổ đau và dần dần đạt tới giải thoát và an lạc.
- Điều thứ hai là giác ngộ rằng càng nhiều ham muốn thì càng nhiều khổ đau. Giảm bớt ham muốn tức là làm cho đời bớt khổ.
- Điều thứ ba là giác ngộ rằng tri túc đem tới an lạc. Biết sống đơn giản thì sẽ có thì giờ và tâm lực để tu đạo và để giúp đời.
- Điều thứ tư là giác ngộ rằng chỉ có sự tinh cần mới đưa ta đến quả vị giác ngộ. Lười biếng và hưởng thụ chỉ đưa đến sự đoạ lạc vào thế giới của ma chướng và phiền não.
- Điều thứ năm là giác ngộ rằng sống trong quên lãng và vô minh thì sẽ bị giam hãm đời đời trong cõi sinh tử ràng buộc. Chỉ có đời sống chánh niệm và tỉnh thức mới đưa tới sự thành tựu trí tuệ giác ngộ và khả năng giáo hoá.
- Điều thứ sáu là giác ngộ rằng bố thí là một phương tiện quan trọng để độ người. Vì nghèo khổ mà phần đông bị giam hãm trong oán hận và căm thù, do đó mà cứ tạo thêm nghiệp xấu. Người hành đạo phải thực hiện phép bố thí, coi kẻ ghét người thương bằng nhau, bỏ qua những điều ác mà người ta làm đối với mình và không đem tâm ghét bỏ những ai đã vì nghèo khổ mà lỡ phạm vào tội lỗi.
- Điều thứ bảy là giác ngộ rằng người hành đạo tuy đi vào đời để hoá độ mà không bị chìm đắm trong cuộc đời. Người xuất gia khi đi vào đời để cứu độ chỉ nên lấy y bát làm vật sở hữu duy nhất của mình, luôn luôn sống nếp sống thanh bạch mà hành đạo, giữ phạm hạnh cho thanh cao và đem lòng từ bi mà tiếp xử với tất cả mọi người và mọi loài.
- Điều giác ngộ thứ tám là không chỉ bo bo lo việc giải thoát cho riêng mình mà phải biết nỗ lực phục vụ cho kẻ khác, để tất cả cùng hướng về nẻo giác ngộ.
- Này các vị khất sĩ ! Trên đây là tám điều giác ngộ của các bậc đại nhân. Tất cả các bậc đại nhân đã nhờ tu tập theo tám điều này mà được giác ngộ. Khi đi vào đời họ cũng đem tám điều này để khai mở và giáo hoá cho mọi người, để cho ai nấy đều biết được con đường đưa tới giác ngộ và giải thoát.
(Trích "Đường xưa mây trắng", thày Thích Nhất Hạnh)